ALLERGIEEN BIJ HONDEN EN KATTEN

Allergie wil zeggen dat iemand, mens of dier, overgevoelig is voor bepaalde stoffen in de omgeving, deze stoffen kunnen van buiten het lichaam binnenkomen door de huid, het maag-darmstelsel en de longen. Een allergeen is de stof die de allergie veroorzaakt.

Een overgevoeligheid voor een stof bouwt zich in de loop van tijd op, daarom is het goed mogelijk dat je huisdier al jaren achtereen met deze stoffen in contact is geweest, voordat er een allergische reactie ontstaat. Maar ook een contact van slechts enkele weken kan al voldoende zijn om een overgevoeligheidsreactie uit te lokken

Wanneer het afweersysteem goed functioneert krijg je geen enkele reactie, want normaal gezien brengen deze stoffen geen schade aan het lichaam. Een verstoord of verzwakt afweersysteem reageert echter sterk op deze relatief onschuldige stoffen, dit noemen we dan een ‘allergische reactie’. De meest voorkomende problemen door een allergische reactie zijn: huidproblemen (vaak met jeuk) en luchtwegproblemen.

Is uw hond of kat eenmaal gevoelig voor een bepaalde stof, dan zijn slechts kleine hoeveelheden van de stof al voldoende om een allergische reactie uit te lokken. Een allergie verdwijnt meestal niet uit zichzelf.

Boosdoeners zijn o.a.: gras- en boompollen, bloemen en planten, melk en eieren, kunstmest, kip, paardenvlees, rundvlees, schelp- en schaaldieren, noten (ook pindanootjes), tarwe, maïs, sojabonen, huisstofmijten, huishoudproducten, vlooien(beet), antibiotica en andere medicijnen, huidschilfers van dieren of mensen…

Een allergie is niet afhankelijk van het geslacht of ras van uw dier en ook niet afhankelijk van de ouderdom, een allergie kan op elke leeftijd de kop opsteken. Men heeft al wel ontdekt dat een allergie erfelijk kan zijn bij mens en hond. Wat betreft de katten zijn ze er nog niet over uit. De meest voorkomende allergieën bij katten en honden zijn vlooienallergie (door het speeksel van de vlo), voedselallergie, atopische dermatitis en allergie op de luchtwegen. Er kunnen natuurlijk meerdere allergieën tegelijkertijd voorkomen.

De symptomen bij een huidallergie (jeuk)zijn: ontstekingsreacties van de huid, grote ontstoken plekken, voornamelijk aan kop en oren. Vooral de plekken waar je huisdier bij kan komen, maar meestal hebben ze overal jeuk. Kale plekken als gevolg van overmatig likken. Door de blijvende jeuk kan het gedrag van je huisdier zelfs veranderen. Want zit zelf maar eens met een continue jeuk! Bij een hond kan de allergie zich ook uiten in irritatie van de huid rond de ogen, rond de bek en van de onderpoten, wat zich uit in veel bijten aan de tenen. In sommige gevallen vertoont het dier echter een algemene huidontsteking, met een donkere verkleuring en verdikking van de huid in de oksels, de liezen en het halsgebied. Bij de kat overheerst meestal het beeld van een irritatie van de hele lichaamshuid, maar soms is de kaalheid of de jeuk beperkt tot de kop. De jeuk kan wel of niet seizoengebonden zijn. De jeuk hoeft ook niet altijd goed zichtbaar te zijn voor het baasje, vooral als er sprake is van kale plekken zonder dat de huid is aangetast. Indirecte tekenen van likken zijn: braken van haarballen, haren in de ontlasting van je huisdier, haren tussen de tanden of haarplukjes in de mand. Bij zowel katten als honden kan er dus ofwel een droge eczeem (rozige droge huid met korstjes en eventueel met jeuk) of een natte eczeem (rozige huid, bedekt met kleine blaasjes eventueel met ernstige jeuk) ontstaan. Sommige dieren krijgen last van netelroos (roze tot rode, gewelfde en duidelijk afgelijnde vlekjes, die enorm jeuken). De symptomen van een luchtwegallergie zijn: een oogontsteking, jeukende en tranende ogen, een loopneus, niesbuien, hoesten, benauwdheid en astma. Luchtwegproblemen door een allergische reactie is ernstige en ze komt helaas vaak bij huisdieren voor.

Meestal schrijft de dierenarts dan antibiotica voor, maar regelmatig blijkt echter dat na afloop van de behandeling, dus na de uitwerking van de medicijnen, de allergieverschijnselen (soms sterker nog) weer terugkomen

Een vlooienallergie begint meestal met vrij hevige jeuk, die meestal het hevigst is in de zomer. Dikwijls krijgen de dieren kale plekken en korstjes, dit vooral op het achterste gedeelte van de rug, de binnenkant van de dijen, de buik, de flanken en de nek. Wat kan je er aan doen? Eerst en vooral zorgen voor een goede vlooienbestrijding, niet alleen het dier zelf behandelen maar ook je woning. De dierenarts kan eventueel medicijnen (antihistaminica, corticosteroïden en essentiële vetzuren) voorschrijven die de jeuk verminderen, zodat het dier minder krabt. Ontstane wondjes kan je deppen met isobetadine. Een het dier deze allergie heeft ontwikkeld blijft het die behouden.

Een voedselallergie wordt veroorzaakt door een overgevoeligheidsreactie voor bepaalde bestand- delen in het voedsel. Meestal is het allergeen een eiwit. Zowel een voedselallergie, als een voedselintolerantie (hier is dus geen immunologische reactie aanwezig) kunnen hetzelfde beeld geven. Alle voedsel (of bestandsdelen daarvan) kunnen een overgevoeligheidsreactie veroorzaken. (Zie lijstje hierboven) Vooral jonge dieren lijken er last van te hebben. Ontdekken voor welk voedselbestanddeel je dier allergisch is, is niet zo gemakkelijk. Verschillende dierenvoedingfabricanten gebruiken vaak dezelfde basisbestanddelen en eiwitten. Ook na jaren hetzelfde voedsel te geven kan zo’n overgevoeligheid plots ontstaan.

Het verschil met een vlooienallergie is dat een voedselallergie gepaard gaat met een niet seizoen gebonden jeuk. Het beeld kan wisselen.

Een atopische dermatitis is een overgevoeligheidsreactie voor bepaalde allergenen uit de omgeving. Deze allergenen kunnen worden ingeademd of via het maagdarmkanaal of de huid het lichaam

binnenkomen. Door de overgevoeligheidsreactie komen stoffen vrij in het lichaam die

huidproblemen veroorzaken. Stoffen die vaak een allergie veroorzaken, zijn: gras- en boompollen, huisstofmijten, bloemen en planten of huidschilfers van dieren of mensen. De eerste verschijnselen lijken vooral op jonge leeftijd voor te komen. Bij de mens en hond is een duidelijk genetische component aanwezig, bij de kat is hierover nog te weinig bekend.

De jeuk kan wel of niet seizoengebonden zijn, afhankelijk van het allergeen. De jeuk hoeft niet

altijd goed zichtbaar te zijn voor het baasje, zeker als er sprake is van kale plekken zonder dat

de huid is aangetast. Indirecte tekenen van likken zijn: braken van haarballen, haren in de ontlasting,

haren tussen de tanden of haarplukjes in de mand. De huidafwijkingen kunnen verschillen. De meest voorkomende reactiepatronen zijn: kale plekken als gevolg van overmatig likken, grote ontstoken plekken, in het bijzonder aan kop en oren, bij katten gekleurde korrelvormige bultjes, of een gekleurde ruit of stervormige plek (Men noemt dit in de medische taal eosinofiele granulomen en eosinofiele plaques. Eosinofiele cellen in het bloed zijn, met zure kleurstoffen gekleurde cellen), een zweer op de lip of kleine korstjes. Ook een combinatie hiervan is mogelijk. Er kan eventueel een oogontsteking zijn, of het dier kan ook hoesten en/of niezen.

Een atopie kan erg lijken op een vlooienallergie, een voedselovergevoeligheid, een mijteninfectie, of het kan ook dat je huisdier overmatig likt als gevolg van stress. Om de diagnose atopie te stellen moet je dus eerst uitsluiten dat het niets anders is.

Over de betrouwbaarheid van een huidtest bij honden en katten is nog weinig te vertellen, omdat men nog niet voldoende ervaring heeft met huidtesten bij honden en katten en ook bloedtesten op basis van lichaamsvreemde afweeropwekkende stoffen (antigenen) en onderzoek naar de aanwezigheid van antistoffen zijn onvoldoende geëvalueerd om als betrouwbaar te beschouwen.

Daarom kunnen we niet of zeer moeilijk vaststellen waar het dier overgevoelig voor is. Het enige wat we dan kunnen doen is de bestrijding van de jeuk.

Hiervoor kunnen corticosteroïden, antihistaminica en eventueel essentiële vetzuren worden gegeven. Er zijn ook kruidenmiddeltjes beschikbaar die de jeuk kunnen bestrijden en de huid herstellen.